Uyku Nedir ?Uykuda Neler olur?

  • 0 yorum
  • 1713 görüntüleme

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Uyku Nedir ?Uykuda Neler olur?
« : 23 Ocak 2018, 14:30:23 »
Uyku Nedir?



Uyku sadece geceyle sınırlı bir alanı etkilemez, günün her saatinde sonuç ya da sebep olarak belki fazla üzerinde düşünmediğimiz bir yaşantı biçimidir.Uyku, "gün boyu yorulan ve yıpranan sinir sisteminin onarıma alındığı, gün içinde edinilen bilgilerin ayıklanıp depolandığı, dış uyaranlara açık ve bireyin gelişimi ile ilgili işlevsel bir süreç" olarak tanımlanabilir. Her ne kadar bilim ve teknoloji uykuyu açıklamak yolunda hızla ilerlemiş olsa da halen açıklanamamış sorular, sırlar vardır.

“Yeterli uyku”nun süresi ne kadardır?

Yeterli uyku süresi kişiden kişiye değişir ve esasen genetik olarak (doğuştan) getirilen bir özelliktir. Erişkin insanlarda bu süre 4-11 saat arasında değişmektedir; herkesin bildiği 7-8 saatlik süre ortalama bir değerdir. Ancak yukarıda uykunun yapısıyla ilgili verdiğimiz bilgileri göz önüne alarak uykunun süresi kadar, hatta ondan daha da fazla, uykunun kalitesinin önemli olduğunu belirtmeliyiz. Birçok kişi kendini zamanla adapte edip, alışageldiği uyku süresini bir miktar azaltarak da işlevlerini yerine getirebilmektedir.

Oysa çeşitli uyku bozuklukları/hastalıkları, uyunan ortamdaki olumsuz şartlar, çeşitli nedenlerle kullanılan ilaçlar vb. birçok etmen uykuyu bölerek, uyku dönemlerinin oranlarını bozarak kaliteyi olumsuz yönde etkileyebilir. Böyle durumlarda kişi istediği kadar uyusun, kendini dinlenmiş hissetmez ve gün içinde işlevlerini yerine getirmekte zorlanır, konsantre olamaz, hatta her fırsatta uyuklar.

Şöyle de söyleyebiliriz: Kişinin sabah kalktığında kendini dinlenmiş ve dinç hissettiği, gün boyunca da konsantrasyon eksikliği ve yorgunluk hissetmeden, işlevlerini aksatmaksızın yerine getirebildiği uyku miktarı (süresi), onun için yeterlidir.

Peki açıklayabilecek olduklarımız ya da bize gelen sorular ya da sorunlar nelerdir?

*  Hiç uyuyamıyorum,

*  Aşırı uyuyorum. Az uyusam olmaz mı?

*  Gece sürekli uyanıyorum… Neden?

*  Otururken bile uyuyorum,

*  Ne kadar uyusam da dinlenemiyorum,

*  Eşim horluyor uyuyamıyorum,

*  Sıçrayarak uyanıyorum,

*  Çok kötü rüyalar, kabuslar görüyorum,

*  Kardeşim uyurken sayıklıyor ya da yürüyor,

Uykuda neler oluyor?

Sağlığımız açısından yemek içmek kadar önemli bir olaydır uyku. Özellikle sinir sisteminde biriken toksik atıklar uykuyu meydana getirir. Uyku, bu toksik maddelerin vücuttan atılmasını ve dinlenmeyi sağlar. Bedensel ve ruhsal yorgunlukları giderici, dinlendirici ve yeniden enerjik olmamızı sağlayıcı bir ihtiyaçtır. Uyku anında kalp atımları azalır. Tansiyon düşer. Solunum sayısı azalır. Vücut sıcaklığı düşer. İç organların çalışması azalır. Sinir sitemi ve duyu organları isitirahat halindedir. Yorgunluk, bünyenin direncini azaltır.

Uykuyla ilişkili bir sorunu uzun ya da kısa süreli olarak hepimiz hayatımızın bir döneminde yaşamışızdır. Eğer birkaç gün içinde sorun çözülürse, profesyonel bir yardım olmaksızın o dönemi atlatırız.

Ne kadar uyumalıyız?

Normal uyku süresi, kişinin kendini iyi hissettiği, uyandığında zinde olabildiği süredir. Uyku ihtiyacı kişiden kişiye farklılık gösterir.  Uyku süresinin kişiden kişiye hatta yaş dönemine göre değişkenlik gösterdiği ve bu sürenin 4 saat ile 11 saat arasında olduğu bilinmektedir.

Uyumazsak ne olur?

Uykusuzluğun vücutta yarattığı etkiler:

*  Akyuvar sayısı azalır. Vücudun hastalıklara karşı direnci düşer,

*  Psikiyatrik hastalıklara olan direnç azalır,

*  Kas gücü zayıflar,

*  Kan şekeri dengesi bozulur,

*  Nefes alış veriş ritmi bozulur,

*  Vücut ısısı düşer,

*  Görme ve konuşma bozuklukları başlar,

*  Unutkanlık başgösterir,

*  Stres hormonu salgılanır. Sinirlilik, tahammülsüzlük olur.

İyi bir uyku için:

*  Düzenli bir uyku programına bağlı kalın. Hafta sonu ve tatillerde bile, sabahları aynı saatte kalkın,

*  Gün içinde kısa uykulardan kaçının,

*  Yatmadan iki saat önce stresli aktivitelerden ve ağır idmanlardan kaçının. Günün erken saatlerinde düzenli egzersiz yapın,

*  Yatmadan biraz önce derin nefes alma, yoga, meditasyon gibi rahatlama tekniklerini deneyin,

*  Yatak odanızın karanlık, sessiz ve serin olmasına dikkat edin. Gerekirse kulak tıkacı ve göz maskesi kullanın,

*  Eğer uyuyamıyorsanız yatak odanızdan çıkın, başka bir odaya gidin ve kitap okuyun ya da sessiz ve rahatlatıcı bir şey yapın,

*  Kahve, çay, aperatif içki veya diyet hapı gibi kafein, tein içeren şeylerden uzak durun,

Şu durumlarda, uyku probleminiz için doktorunuza başvurmanız gerekir:

*  Banyo yapmak, kafein alımını kesmek, egzersiz ve rahatlama teknikleri gibi yöntemler işe yaramadığı zaman,

*  Uyku probleminizin altında depresyon veya kalp rahatsızlığı gibi sebepler yattığına inanıyorsanız,

*  Uyurken aşırı horluyorsanız ya da nefessiz kalıyorsanız,

*  Konuşmak ya da araba kullanmak gibi normal aktiviteleri yaparken uyuya kalıyorsanız,

*  Uyandığınızda kendinizi sürekli yorgun hissediyorsanız,

*  Kullandığınız ilaçların uyku bozukluklarına yol açtığını düşünüyorsanız,

İYİ UYKU HİJYENİ

Burada uyku hijyeninizi nasıl daha iyi hale getirebileceğiniz hakkında bazı ipuçları vardır:

*  Uykulu hissetmeden yatağa gitmeyin.
*  Yatma vaktinde uykulu hissetmiyorsanız, başka birşey yapın. Kitap okuyun, hafif bir müzik dinleyin veya bir dergiye bakın.
*  Rahatlatıcı birşeyler bulun, ancak uyarıcı etkisi olmasın.
*  Aklınızdan uyku ile endişlenme fikrini atın. Bu sizin vücudunuzun rahatlamasını sağlayacak ve düşüncelerinizi dağıtacaktır.
*  Eğer 20 dakika sonra halen uykuya dalamadıysanız, yataktan çıkın.
*  Sizin rahatlamanızı sağlayacak başka bir şeyler bulun. Eğer mümkünse, başka bir odaya geçin. Yatak odanız uyumak için gittiğiniz yer olmalı. Canınız sıklıdığında gittiğiniz bir yer olmamalı. Tekrar uykulu hissettiğinizde, yatağa geri dönün.
*  Her gece yatağa gitmeden önce sizin rahatlamanızı sağlayacak meşguliyetlere başlayın.
*  Ilık banyo, hafif atıştırma veya birkaç dakika okuma olabilir.
*  Her sabah aynı saatte kalkın.
*  Bunu tatillerde ve hafta sonlarında da yapın.
*  Düzenli olarak tüm gece uykusuna sahip olmaya çalışın.
*  Sizi gün içinde iyi dinlenmiş hissetmenizi sağlamaya yetecek süre uyuyun.
*  Eğer yapabilirseniz, şekerleme yapmaktan kaçının.
*  Eğer mutlaka şekerleme yapmak zorunda kalırsanız, kısa tutun (bir saatten az). Öğleden sonra saat üçten sonra şekerleme yapmayın.
*  Düzenli bir programı takip edin.
*  Yemek, ilaçlar, ev işleri ve diğer aktivitelerin düzenli olması vücut saatinin düzgün olarak çalışmasına yardımcı olur.
*  Yatağınızı sadece uyku ve cinsel aktivite amacıyla kullanın.
*  Öğle yemeğinden sonra kafein almayın.
*  Yatma vaktinden altı saat öncesinde bira, bir bardak şarap veya diğer alkollü içeceklerden kaçının.
*  Yatma vakti öncesinde sigara içmeyin veya diğer nikotin içeren gıdalar almayın.
*  Yatağa aç girmeyin, ancak yatma vaktine yakın saatlerde ağır yemek de yemeyin.
*  Yatma vaktinden önce altı saat içerisinde ağır egzersizden kaçının.
*  Düzenli olarak ancak günün daha erken saatlerinde egzersiz yapmalısınız. (Bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuzla konuşun.)
*  Uyku haplarından kaçının, veya dikkatli kullanın.
*  Çoğu doktor üç haftadan daha uzun bir süre için uyku hapı reçete etmez. Uyku hapı kullanırken alkol almayın.
*  Endişelenmenize yol açan nedenlerle gün içinde ilgilenin.
*  Endişelerinizi bir aile üyesi veya arkadaşınızla paylaşın. Duygularınızı bir günlüğe yazarak ifade edin. Eğer endişeleriniz kalıcı bir problem ise, o halde bir doktor ile konuşun.
*  Yatak odanızı sessiz, karanlık ve hafif soğuk duruma getirin.
*  Bunu hatırlamanın kolay yolu: size bir mağarayı andırmalıdır. Kulağa romantic gelmese de, yarasalar için işe yaramaktadır. Yarasalar şampiyon uykuculardır. Her gün yaklaşık 16 saat uyurlar. Belki de sebebi karanlık ve serin mağarada uyumalarıdır.


« Son Düzenleme: 27 Mart 2018, 12:49:58 Gönderen: Sağlıklı Yaşam »